දුම්බර ජාතකය

දුම්බර ජාතකය

ඈත අතීතයේ, බරණැස් රජුන්ගේ රාජධානියේ, ස්වර්ණමය යුගයක් පැවතිණි. රජතුමා ධර්මිෂ්ඨ වූයේය, ඔහුගේ දේශය සශ්‍රීක වූයේය, ජනතාව සතුටින් පසුවූයේය. එහෙත්, රජුන්ගේ මාලිගාව තුළ, එක්තරා අඳුරු සෙවණැල්ලක් සැඟවී සිටියේය. ඒ රජුගේ සොයුරිය වූ, අලංකාරයෙන් පිරිපුන්, එහෙත් ඊර්ෂ්‍යාවෙන් හා කුහකකමින් පෙළුණු සුන්දරී කුමරියයි. ඇගේ මුහුණේ සිනහව සැමවිටම දිදුලුවූවත්, ඇගේ හදවතේ තිබූ කර්කශ බව කිසිවෙකුටත් වටහාගත නොහැකි විය.

එක් දිනක්, රජතුමාට එක් අසාමාන්‍ය සිහිනයක් දර්ශනය විය. එහිදී ඔහු දුටුවේ, විශාල ගිනි කන්දක් පුපුරා, ලාවා ගංගාවන් මෙන් රත් වූ ලෝදිය පිටකරමින්, මුළු රාජධානියම ගිනිබත් කරනුය. රජතුමා මෙම සිහිනයෙන් දැඩි ලෙස භීතියට පත් වූයේය. ඔහු තම රාජ සභාවේ සිටි සියලුම ඤාණවන්තයන් හා ඍෂිවරුන් කැඳවා, සිහිනයෙහි අර්ථය විමසා සිටියේය.

විවිධ මත පළවූ අතර, අවසානයේ එක් මහලු ඍෂිවරයෙක් ඉදිරියට පැමිණ, ගෞරවයෙන් රජුට මෙසේ කීය:

"මහරජාණන් වහන්ස, මෙම සිහිනයෙන් දක්වා ඇත්තේ, ඉදිරියේදී ඔබේ රාජධානියට එල්ල වන මහා ව්‍යසනයකි. එය හුදෙක් ගින්නක් නොවේ, එය මහා ඊර්ෂ්‍යාවක හා කෝපයක ප්‍රතිඵලයකි. ඔබගේම රුධිරයේ ඥාතියෙකුගේ හදවතේ හටගන්නා වූ අඳුරු ආශාවන්, ගිනි කන්දක් මෙන් පුපුරා, සියල්ල විනාශ කරනු ඇත."

මෙය ඇසූ රජුගේ මුහුණ සුදුමැලි විය. ඔහු තම ඥාතීන් අතර ඊර්ෂ්‍යාවෙන් පෙළෙන කවුරුන් සිටීදැයි කල්පනා කළේය. ඔහුගේ සිතට මුලින්ම ආවේ සුන්දරී කුමරියයි. ඇගේ සරාගී බවත්, ඇගේ සැමවිටම රජුගේ අවධානය දිනා ගැනීමට කරන උත්සාහයන්ත් ඔහුගේ මතකයට නැගුණි.

ඍෂිවරයා දිගටම කීය:

"මෙම ව්‍යසනයෙන් මිදීමට නම්, මහරජාණන් වහන්ස, ඔබ එක් තීරණයක් ගත යුතුය. ඔබ පව්කම්වලින් තොර, ධර්මිෂ්ඨ සිතින්, මහා බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේට, එනම් අනාගත බුදුරජාණන් වහන්සේට, සුවඳ දුම් වලින් පිරිසිදු කරන ලද, මහා ධාතු ගර්භයක් සහිත, ශ්‍රද්ධාවෙන් ගොඩනැගූ ස්තූපයක් පුද කළ යුතුය. එවිට බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේගේ අනුහසින්, මේ මහා විනාශය වලක්වා ගත හැක."

රජතුමා, ඍෂිවරයාගේ උපදෙස් පිළිගෙන, වහාම ස්තූපය ඉදිකිරීමට කටයුතු ආරම්භ කළේය. දහස් ගණන් ශිල්පීන්, ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පීන්, සහ සේවකයෝ මෙම උතුම් කාර්යයෙහි නියැලුණහ. ස්තූපය, මුළු රාජධානියේම ගෞරවය හා ශ්‍රද්ධාව සංකේතවත් කරමින්, අලංකාරව හා මනස්කාන්තව ගොඩනැගුණි. එහි මුදුනෙහි, විශාල ධාතු ගර්භයක් තැන්පත් කෙරුණු අතර, එය සෑම දිනකම සුවඳ දුම් වලින් පුදනු ලැබීය.

සුන්දරී කුමරිය, මෙම සිදුවීම් සියල්ල දුටුවේ දැඩි ඊර්ෂ්‍යාවකිනි. ඇගේ හදවතේ වූ අඳුරු ආශාවන්, ඍෂිවරයා පැවසූ පරිදි, ගිනි කන්දක් මෙන් ඇතුළතින් පුපුරා යමින් තිබුණි. රජුගේ අවධානය, ස්තූපය වෙත යොමු වී තිබීම, ඇගේ ඊර්ෂ්‍යාව තවත් තිවුරු කළේය. ඇය සිතුවේ, රජු තමාට වඩා ස්තූපයට හා බුදුදහමට ප්‍රමුඛත්වය දෙන බවයි.

එක් රාත්‍රියක, සුන්දරී කුමරිය, සිය දාසීන් හා සෙබළුන් පිරිවරාගෙන, රහසේ ස්තූපය වෙත ගියාය. ඇගේ මුහුණේ තිබූ සිනහව වෙනුවට, කෝපය හා වෛරය පිරී තිබුණි. ඇය ස්තූපය දෙසට ගමන් කරමින්, දොස් නගමින් කීවාය:

"මේ කුමක්ද? රජු තමාගේම සොයුරියට වඩා මෙම ගල් ගොඩට ආදරය කරන්නේද? මගේ සුන්දරත්වය, මගේ ආකර්ශනය, මේ සියල්ලටම වඩා වටින්නේ නැද්ද? මම මේ දේට ඉඩ දෙන්නේ නැහැ!"

ඇය ස්තූපය අසලට ළඟා වූ විට, ඇයගේ සෙබළුන් පිරිසකට, ස්තූපය ගිනිබත් කරන ලෙස නියෝග කළාය. සෙබළුන්, කුමරියගේ නියෝගය පිළිපදිමින්, ස්තූපය වටා දැල්වෙන ගිනි තැබීමට පටන් ගත්හ. ගිනිදල්, වේගයෙන් ස්තූපයට පැතිර ගිය අතර, ලී කොටස් හා අනෙකුත් දහනය වන ද්‍රව්‍ය, ගිනිදල්වලට හසුවී, මහා ගිනි කන්දක් මෙන් දැල්වෙන්නට විය.

රාත්‍රියේ අන්ධකාරය, ගිනිදල්වලින් ආලෝකමත් විය. දුම් සුවඳ වෙනුවට, දහනය වන ද්‍රව්‍යවල දුර්ගන්ධය හා දුම් ඝනකමින් මුළු පරිසරයම වැසී ගියේය. මහා ඝෝෂාවක් නැගෙමින්, ස්තූපය ගිනිබත් වෙමින් තිබුණි.

මේ අතර, රජතුමා, තම කුටියේ නිදාගෙන සිටියදී, එක් භයානක සිහිනයක් දුටුවේය. ඔහු දුටුවේ, සුන්දරී කුමරිය, අඳුරු සිනහවකින්, ස්තූපය ගිනිබත් කරන බවයි. රජතුමා හදිසියේම අවදි වූයේය. ඔහු තම සේනාව කැඳවා, සිදුවූ දේ විමසා සිටියේය.

රජතුමාට දැනගන්නට ලැබුණේ, සුන්දරී කුමරිය, සිය සේනාව සමග ස්තූපය ගිනිබත් කර ඇති බවයි. රජතුමා දැඩි කෝපයට පත් වූයේය. ඔහුගේ හදවත, ඊර්ෂ්‍යාව හා කෝපයෙන් පුපුරා යන ගිනි කන්දක් බවට පත් විය. ඔහු වහාම සුන්දරී කුමරිය හා ඇගේ සේනාව අත්අඩංගුවට ගන්නා ලෙස නියෝග කළේය.

සුන්දරී කුමරිය, ඇගේ කෲර ක්‍රියාව නිසා, රජුගේ කෝපයට හා ජනතාවගේ පිළිකුළට ලක් වූවාය. ඇයගේ ඊර්ෂ්‍යාව, ඇගේම විනාශයට හේතු විය. ඇයගේ සියලුම අලංකාරය හා ධනය, මේ කෲර ක්‍රියාව ඉදිරියේ අසරණ විය.

ඒ මොහොතේ, රජතුමා, ඍෂිවරයාගේ වදන් සිහිපත් කරමින්, ස්තූපය යළිත් ගොඩනැගීමට කටයුතු කළේය. මෙම වතාවේ, ස්තූපය, ඊටත් වඩා අලංකාරව හා ශක්තිමත්ව ගොඩනැගුණි. ධාතු ගර්භය, ඊටත් වඩා ආරක්ෂිතව තැන්පත් කරන ලදී. සෑම දිනකම, සුවඳ දුම් වලින්, ඊටත් වඩා ශ්‍රද්ධාවෙන්, ස්තූපය පුදනු ලැබීය.

බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ, මෙම සිදුවීම් සියල්ල දුටු සේක. උන්වහන්සේ, සුන්දරී කුමරියගේ ඊර්ෂ්‍යාව හා කෝපය, මහා ගිනි කන්දක් ලෙස දිටිති. උන්වහන්සේ, ධර්මයෙහි බලය හා ශ්‍රද්ධාවෙහි අනුහසින්, මේ මහා විනාශය වලක්වා ගත්හ.

කාලය ගෙවී ගිය අතර, බරණැස් රජුන්ගේ රාජධානිය, ඊටත් වඩා සශ්‍රීක හා සුවපත් විය. ජනතාව, ධර්මයෙහි හා ශ්‍රද්ධාවෙහි යෙදී, සතුටින් පසුවූහ. සුන්දරී කුමරියගේ ඊර්ෂ්‍යාව, එක් අඳුරු මතකයක් ලෙස පමණක් ඉතිරි විය.

එක්තරා අවස්ථාවක, රජතුමා, තම රාජ සභාවේදී, මෙම සිදුවීම ගැන කතා කරමින්, ඍෂිවරයාගෙන් මෙසේ විමසීය:

"ස්වාමීනී, මට තවමත් සිහිපත් වන පරිදි, මගේ සොයුරිය, සුන්දරී, ඊර්ෂ්‍යාවෙන් හා කෝපයෙන්, ස්තූපය ගිනිබත් කළාය. ඇගේ හදවත, ගිනි කන්දක් මෙන් පුපුරා ගියාය. එහෙත්, බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේගේ අනුහසින්, අප මේ විනාශයෙන් මිදුණා. එහෙත්, ඇගේ ඊර්ෂ්‍යාව, ඇත්තටම ගිනි කන්දක් හා සමානද?"

ඍෂිවරයා, නිහතමානී සිනහවකින්, රජුට මෙසේ කීය:

"මහරජාණන් වහන්ස, ඊර්ෂ්‍යාව, කෝපය, හා වෛරය යන මේ අඳුරු හැඟීම්, සැබවින්ම ගිනි කන්දක් හා සමානය. ඒවා පුද්ගලයෙකුගේ හදවතෙහි සැඟවී, ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වී, අවසානයේදී පුපුරා යයි. එවිට, එය පුද්ගලයාගේම විනාශයට, ඔහු වටා සිටින අයගේ විනාශයට, හා ඔහුට අයත් සියල්ලේම විනාශයට හේතු වේ. ගිනි කන්දක් මෙන්, එය කිසිවකටත් ඉඩ නොතබා, සියල්ල ගිල ගනී. එහෙත්, ධර්මය, ශ්‍රද්ධාව, හා බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේගේ අනුහස, මේ ගිනි කන්ද නිවා දැමීමට සමත් වේ. දුම්බර ජාතකය, එනම් ඊර්ෂ්‍යාවෙන් හටගන්නා වූ ගින්න පිළිබඳ ජාතකය, අපට උගන්වන්නේ, මේ අඳුරු හැඟීම්වලින් මිදී, ධර්මිෂ්ඨ මාර්ගයෙහි ගමන් කිරීමේ වැදගත්කමයි."

රජතුමා, ඍෂිවරයාගේ ඤාණය හා ධර්මයෙහි බලය ගැන මවිත වූයේය. ඔහු තම ජීවිතයේ ඉතිරි කාලය, ධර්මයෙහි හා ශ්‍රද්ධාවෙහි යෙදී, සුවපත් ජීවිතයක් ගත කළේය.

මෙම ජාතකය, බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ, සුන්දරී කුමරියගේ ඊර්ෂ්‍යාව නම් ගිනි කන්දෙන්, ධර්මය හා ශ්‍රද්ධාව නම් ජලයෙන් නිවා දැමූ ආකාරය අපට පෙන්වා දෙයි. ඊර්ෂ්‍යාව, කෝපය, හා වෛරය යන අඳුරු හැඟීම්, පුද්ගලයාගේ විනාශයට හේතුවන බවත්, ධර්මයෙහි පිහිටීමෙන්, මේවායින් මිදී සැනසීම ලබා ගත හැකි බවත්, මෙම ජාතකය මගින් පැහැදිලි වේ.

කර්කශ ඊර්ෂ්‍යාව, මහා ගිනි කන්දක් සේ, පුද්ගලයාගේ හා ඔහු වටා සිටින අයගේ විනාශයට හේතුවේ. ධර්මය හා ශ්‍රද්ධාව, මේ ගින්න නිවා දැමීමට සමත් වේ.

සත්‍යවාදීකම, ඊර්ෂ්‍යාවෙන් හා කෝපයෙන් මිදී, ධර්මිෂ්ඨ මාර්ගයෙහි ගමන් කිරීම.